O łęczyckich młynach. Cz. 2. Młyny parowe i motorowe

Strona główna » Aktualności » O łęczyckich młynach. Cz. 2. Młyny parowe i motorowe

O łęczyckich młynach

Cz. 2

Młyny parowe i motorowe

         W poprzedniej części opracowania stanowiącego próbę przyjrzenia się zagadnieniu  „Łęczyckich młynów” tematem naszych rozważań były młyny napędzane siłą wody. Nie wyczerpuje to jednak problematyki młynarstwa na obszarze Łęczyckiego. Funkcjonowały tam bowiem również młyny napędzane silnikami parowymi lub spalinowymi.

            Źródłem naszej wiedzy na ten temat, podobnie jak poprzednio, są wyniki badań nad budownictwem przemysłowym. Przypomnijmy zatem ponownie, że zostały one podjęte po II wojnie światowej, a na terenie Łęczyckiego przeprowadził je zespół badawczy kierowany przez prof. Bohdana Baranowskiego. W jego składzie znaleźli się: Krzysztof Baranowski, Mirosław Krakowski i Andrzej Lech. Prace terenowe odbyły się w granicach administracyjnych ówcześnie istniejących powiatów łęczyckiego i poddębickiego. Ich rezultaty zostały opublikowane w ramach serii wydawniczej pt. „Katalog zabytków budownictwa przemysłowego w Polsce” w 1972 roku. Nasza uwaga zostanie zatem ponownie skoncentrowana na powiecie łęczyckim, a niniejsza prezentacja oparta na wynikach wspomnianych prac badawczych.

        Na omawianym obszarze zebrano informacje o piętnastu obiektach młynarskich, których napęd stanowiły silniki parowe lub spalinowe. Ich funkcjonowanie udokumentowano w następujących miejscowościach: Góra św. Małgorzaty, Grabów, Kobyle, Odechów, Parzęczew, Piątek (od 2020 roku ponownie posiada prawa miejskie), Siedlec, Sługi, Wilczkowice oraz Witonia (dwa obiekty), a ponadto także w ośrodkach miejskich tj. Łęczycy i Ozorkowie (po dwa obiekty w każdym z tych miast). Młyny o napędzie parowym stanowiły mniejszość. Dwa ulokowane były w Ozorkowie, jeden działał w Łęczycy, a ponadto założono je także w Górze św. Małgorzaty i w Siedlcu.

             Zdecydowana większość z wymienionych obiektów została wzniesiona w okresie międzywojennym. Tylko bowiem nieliczne z nich powstały wcześniej, tj. jeden z młynów w Łęczycy – młyn parowy – powstał prawdopodobnie w 1883 roku, młyn w Grabowie założono w przybliżeniu na przełomie XIX i XX wieku, natomiast obiekt w Witoni powstał około 1912 roku.

Zdarzało się, że urządzając młyny przebudowywano w tym celu wiatraki. Taką sytuację udokumentowano w Odechowie, Sługach oraz w Wilczkowicach. W ostatniej z wymienionych miejscowości do tego celu wykorzystano nawet dwa młyny wietrzne.

         Obiekty młynarskie powstawały również jako część przedsiębiorstw działających w innej branży przemysłu. Sytuację taką zanotowano w Ozorkowie, gdzie młyny napędzane lokomobilami parowymi działały w ramach jednej firmy razem z zakładami włókienniczymi.

            W zdecydowanej większości omawiane tu młyny urządzano w budynkach murowanych, jedynie w Sługach i Wilczkowicach wykorzystany materiał budowlany stanowiło drewno. Młyn w Piątku natomiast posiadał murowany parter i dwa piętra drewniane.

        W okresie po II wojnie światowej historia użytkowania napędu parowego oraz spalinowego w młynarstwie zaczęła dobiegać końca. Stało się tak, podobnie jak w innych regionach kraju, wskutek przemian cywilizacyjnych, które spowodowały upowszechnienie się napędu elektrycznego.

Na zakończenie zobaczmy, jak wygląda szyld jednego z dawnych młynów motorowych z terenu Łęczyckiego.

Opracowanie tekstu i zdjęcie: Piotr Czepas

Ilość wyświetleń: 29