Sobota

Strona główna » Działy » Wirtualne Muzeum » Wielkanoc » Wielki Tydzień » Sobota

Wielka Sobota

w tym dniu nie sprawuje się mszy świętych. Ołtarz pozostaje obnażony. Cały dzień trwa adoracja Chrystusa złożonego do grobu. Przy symbolicznym grobie Chrystusa czuwa warta: ministranci, harcerze, żołnierze, strażacy. Wierni przychodzą do świątyń święcić pokarmy. 
Wieczorem rozpoczynają się obchody Wigilii Paschalnej o bogatej liturgii. Składają się z czterech części: liturgii światła, słowa, tajemnic, sakramentu chrztu i komunii z uroczystym błogosławieństwem, zakończonym Alleluja.
A zwyczaje Wielkiej Soboty:

⦁ Po poświęceniu ognia wierni zabierają gałązki, zanoszą do domów by chroniły domostwo od pożaru i nieszczęść.
⦁ Rozpalają nowy święty ogniaszek w domu od przyniesionych gałązek
⦁ Poświęconą wodę lud zabiera do domu, będzie ona chronić od wszelkiego niebezpieczeństwa.
Był zwyczaj, że każdy kosztował tej wody sam, aby dla siebie uprosić błogosławieństwa Boże
⦁ W tym dniu nie wykonywano żadnych prac poza przygotowaniem święconego
⦁ Święcone to „pamiątka z duszy słowiańskiej wypluta, bo jej nie obchodzą w żadnym innym kraju, jak u nas” (L. Siemieński, Pisma)

Było i jest rzeczą ważną w Polsce. Było co podziwiać, oglądać i jeść. O czym świadczą liczne źródła historyczne.
Święconem były stoły w pałacach, dworach, zaściankach, wioskach. Współcześnie święcone to zminiaturyzowany koszyczek o bogatej, niezmiennej symbolice:
Święcenie pokarmów rozpoczęło się w Polsce od święcenia jaj od XII wieku, wcześniej Kościół zabraniał jedzenia jajek z powodu wykorzystywania ich do obrzędów.

Maria Ciechańska Kodra - Święcenie pokarmów, Łódź

⦁ Baranek- symbol Chrystusa
⦁ Chleb- symbol Chrystusa
⦁ Jajko- odradzające się życie
⦁ Sól- oczyszczenie, sedno istnienia prawdy, „sól ziemi” w przeszłości środek odstraszający zło.
⦁ Kiełbasa, szynka- zapewnia płodność, zdrowie
⦁ Biały ser- symbol bogactwa, dostatku
⦁ Chrzan- siła fizyczna, krzepa
⦁ Baba wielkanocna (babeczka)- symbol gospodyni tej, która wydaje potomstwo na świat jak kokosz.

Całość umiejscowiona w koszu z wikliny, słomy, materiałów symbolizujących życie, ubranego białą, lniana serwetą i zieloną gałązką. 
Jak ogromne piętno odcisnęło w polskiej kulturze święcone, świadczą o tym dzieła malarskie, strofy poezji:

„Babo, o babo przedziwnego smaku!
Zdobi cię lukier różanymi wzory,
Kolorowego nie szczędzono maku,
I w czub ci wpięto pęk bukszpanu spory”.

Wielkanoc świętowana jest po pierwszej wiosennej pełni księżyca. Jest to uroczystość ruchoma. Chrześcijanie cały rok liturgiczny przygotowują się do tego dnia.

 

„A ty od wieków wstajesz. Coraz głębsze groby,
Co rok cięższe kamienie i czujniejsze straże
A czuję! Stoisz znowu! I widzę Twe stopy
I blask bije z rąk Twoich, z zmartwychwstałej twarzy.”
Wojciech Bąk, Triumf Zmartwychwstania

 

tekst: Aldona Plucińska

zdjęcia: Adrian Jaszczak

  

Ilość wyświetleń: 171