Projekt/ Pasja/ Realizacja. Igłą malowane - prace Zofii Kryśkowiak

Strona główna » Skansen » Aktualności » Projekt/ Pasja/ Realizacja. Igłą malowane - prace Zofii Kryśkowiak

W gruncie rzeczy nie trzeba być w czymś najlepszym, wystarczy, że się to kocha.” 
Sue Monk Kidd Sekretne życie pszczół


PROJEKT/PASJA/REALIZACJA


Igłą malowane/prace Zofii Kryśkowiak


ZOFIA KRYŚKOWIAK urodziła się w 1921 roku w Górach Świętokrzyskich. Skończyła Liceum Pedagogiczne dla wychowawców przedszkoli, pracowała w przedszkolach, świetlicach i wiejskich dziecińcach. Prowadziła również zespoły teatralne i taneczne w województwie świętokrzyskim na kielecczyźnie i w lubuskiem. Mieszkała w miejscowości Gózd koło Suchedniowa i tam też pracowała przez większość życia zawodowego.

 

Od dzieciństwa jej główne pasje to rysowanie, malowanie i haftowanie. Spisywała też w formie wierszowanej podania i legendy z Gór Świętokrzyskich. Pisała bajki dla dzieci, własnoręcznie je ilustrując. Swoje myśli przekazywała w formie poezji. W swoim dorobku ma około 500 obrazów, obrazków i ilustracji. Pani Zofia prowadziła własną kronikę, w której dokumentowała swoje osiągnięcia. Jej prace pokazywane były na wystawach w domach kultury i bibliotekach. Przez 20 lat obrazy jej eksponowane były w Sali Konferencyjnej siedziby ZNP. Niekiedy wystawom towarzyszyła poezja. Zofia Kryśkowiak zmarła w 2016 roku.
Dzisiaj pokazujemy jej twórczość i patrząc na „igłą malowane” obrazy, rysunki, czytając jej wiersze, możemy sparafrazować słowa „pokaż mi swoje pasje a powiem kim jesteś, co czułeś, jakim byłeś człowiekiem”. Haftowanie to pasja bardzo kobieca - najstarszy sposób ozdabiania ubiorów i dekoracji wnętrz. Wyszywanie znane już w starożytności, rozwinęło się na dobre w XIX wieku w strojach ludowych. We współczesnej modzie zarezerwowane jest głównie dla płci pięknej, ale zaistniało również jako twórczość, głównie nieprofesjonalna w haftach obrazkowych aspirujących do sztuki. Często jest to forma sentymentalnego hobby realizującego marzenia twórców tzw. powrotu, którzy wykorzystując folklor, mieszając kultury i style, stosują w wykonywanych pracach różnorodne techniki zdobienia.
Prezentowane haftowane obrazki Pani Zofii, tak jak sztuka ludowa, powstały z marzeń, pełniąc rolę dekoracyjną spełniały funkcję edukacyjną, czyli tę, do której do której była przygotowana zawodowo. Zrodziły się z szacunku do tradycji, obyczajów, obrzędów, fascynacji pięknem natury i jej magicznych kształtów, kolorów i ulotnych chwil. Autorka inspiracje czerpała z otaczającego ją świata. Prace oddają urok i emocje miejsc, w których Artystka się wychowała i które na drodze twórczych poszukiwań ją urzekły. Igła i nici to narzędzia do opowiedzenia o swojej pasji o której mówi:


…Każdemu wolno marzyć
O szczęściu swoim śnić,
Tyle się może zdarzyć
I tyle może być…

Jej haftowane bajkowe obrazy powstały z miłości do piękna a „malowane są sercem”. Wybrała techniki haftu bardzo proste - stebnówkę, łańcuszek, krzyżyki, jodełkę, i tak jak jej poezja, są nostalgią za anielskim życiem na wsi. Kompozycje odzwierciedlają symboliczny, naiwny, sposób postrzegania świata, w którym pierwszoplanową rolę pełnią kobiety, umieszczone centralnie, otoczone najczęściej kwiatowymi bordiurami, ornamentami, opatrzone napisami o treści świeckiej lub religijnej. Realizuje w nich swoje pragnienia: 


…Jeżeli pragniesz aby los
Rozjaśnił doli twojej mroki,
Mów śmiało prawdę i na głos
Rozdzielaj światu swe uroki…


Pani Zofia stworzyła swój własny styl, który określiłabym pomiędzy street artem i nieporadną twórczością małej dziewczynki. Jej prace przypominają sceny z makatek z charakterystycznym konturowym rysunkiem. Jednocześnie przez swoją malowniczość, kolorystykę, falistość linii - secesyjne przedstawienie kobiecości. To ulotne, uduchowione, z anielskimi skrzydłami, ukwiecone ale pracowite, wypełniające swoje role kobiety. Haftowane obrazy opierają się na tradycyjnej, nieprofesjonalnej sztuce makatkowej, z widoczną znajomością sztuki artystycznej a wypracowany charakterystyczny styl, polega na zobrazowaniu kobiety w określonej roli społecznej. Przedstawiają także różnorodną symbolikę wsi - łany zbóż, kłosy, owoce i pracę. To rozpoznawalna miękka, płynna linia, ciepłe kolory, charakterystyczne połączenie motywów, wynikające z wiedzy o sztuce z minionych epok i współczesności. O malowniczości swojego haftowania wypowiedziała się w jednym z wierszy:


…Przyszłaś chwilo liljowa
W porannej, jasnej mgle,
Cała radosna, różowa,
Radością śmiejesz się…


Pasja, na którą poświęcamy wolny czas, to wybór kierunku własnej realizacji, zaspokojenie potrzeb - obrazuje nas samych. Przyjemność z wykonywania hobby, haftowania, pozwalało autorce oderwać się od rzeczywistości, a jej dokonania świadczą o talencie i niezwykłej osobowości. Zapraszamy Państwa na wyjątkową wystawę.

Alicja Woźniak

 

Ilość wyświetleń: 127