Wystawa „Jak dawniej ryby łowiono”

Strona główna » Skansen » Aktualności » Wystawa „Jak dawniej ryby łowiono”

Wystawa czasowa 

Jak dawniej ryby łowiono

24 czerwca 2017 r. - 31 maja 2018 r.

 

Wystawa pt. „Jak dawniej ryby łowiono” prezentuje tematykę tradycyjnego rybołówstwa śródlądowego, które uprawiano na zbiornikach wodnych w postaci cieków i wód stojących. Taki rodzaj rybołówstwa rozwijał się na ziemiach polskich od bardzo dawna, o czym przekonują odkrycia archeologiczne i źródła historyczne, aż do połowy XX stulecia.

Celem ekspozycji jest przegląd podstawowych narzędzi służących do połowu ryb, których używali przeważnie rybacy niezawodowi w I połowie XX wieku na obszarze ziem polskich, ze szczególnym uwzględnieniem terenu Polski środkowej.

Jeden z najprostszych sposobów łowienia ryb stanowiło łapanie ich rękami oraz przy pomocy przedmiotów gospodarstwa domowego mających pierwotnie inne przeznaczenie, takich jak wiklinowe kosze, płachty, sita, widły czy sierpy.

Kolejny sposób polegał na łowieniu ryb narzędziami kolnymi, tj. ościami. Płynąc łodzią uderzano nimi ryby z góry trzymając drzewce ości rękami. Taki sposób połowu stosowano przeważnie nocą, rzadziej zaś za dnia. Nocą dokonywano tego przy świetle kaganka z łuczywem.

W asortymencie narzędzi rybackich znajdowały się także narzędzia pułapkowe-samołówki w postaci wierszy sercowych i pułapek siatkowo-sercowych – bębenków. Te pierwsze wykonywano z wikliny, drugie zaś z siatki rozpiętej na obręczach. Wiersze sercowe i bębenki stosowano do połowu na wodach wolno płynących i stojących. Narzędziami pułapkowymi, których również używano były bezżeberkowe wiersze siatkowe – więcierze. Zastawiano je na wodach stojących lub kanałach.

W użyciu znajdowały się również narzędzia czerpakowate, tj. różnego rodzaju kłonie. Bardzo często używano kłoni pałąkowatych, mających postać worka sietnego rozpiętego na kabłąku z prożkiem. Łowiono nimi ryby w płytkich wodach, płynąc łodzią, czasami w okresie zimowym używano ich do chwytania ryb pod lodem. Pewną ich odmianę stanowią kłonie – saki, do których naganiano ryby przy brzegu uprzednio płosząc je pałką lub kijem.

Dopełnieniem ekspozycji wynikającym z faktu, że wiele z wyżej opisanych przedmiotów znajdowało się również w użyciu rybaków zawodowych, którzy współistnieli z niezawodowymi, jest prezentacja narzędzi służących do połowu ryb zimą, a więc łomów i siekier do lodu, haka do ciągnięcia sieci, widełek, szukarka, kołowrotu oraz sieci matniowej – niewodu.

Wystawa prezentuje także akcesoria rybackie w postaci kleszczek do wiązania sieci, pływaków, haczyków oraz koszy do przechowywania złowionych ryb.

Prezentowane na wystawie zabytki pochodzą ze zbiorów Działu Gospodarstwa i Przemysłu Wiejskiego Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Zostały wykonane w okresie międzywojennym oraz w pierwszych dekadach po II wojnie światowej. Ekspozycję uzupełniają zdjęcia z zasobów Archiwum Etnograficznego tej placówki. Zostały one zrobione na początku lat 60. XX wieku na terenie Łęczyckiego przez Kazimierza Wecla.

 

Piotr Czepas

Ilość wyświetleń: 1497