Życzenia noworoczne

Strona główna » Skansen » Aktualności » Życzenia noworoczne

 

W tym wyjątkowym dniu

składamy Państwu

najserdeczniejsze życzenia noworoczne. 

Aby kolejny rok był jeszcze lepszy niż ten miniony!

Wszelkiej radości i pomyślności! 

 

Skansen Łęczycka Zagroda Chłopska

 

fot. W. Pohorecki, gwiazda kolędnicza ze zbiorów MAiE

 

 

Tak zwany Sylwester, czyli wigilię Nowego roku wraz ze wszystkim tego dnia dobrodziejstwami w postaci hucznej zabawy, tańców i toastów obchodzi się w Europie od X wieku. Z genezą tego radosnego dnia wiąże się ciekawa legenda, której korzenie sięgają aż czasów starożytności.

Według proroctwa Sybilli w tysięcznym roku za sprawą morskiego potwora Lewiatana miał nastąpić koniec świata. Potwór ów przez lata więziony był przez papieża Sylwestra I w lochach Watykanu, ale tej właśnie nocy z 999 roku na 1000 miał zbudzić się, zerwać łańcuchy i zniszczyć cały świat. Kiedy nastał sądny czas, a tron papieski objął kolejny papież, który na domiar złego również przybrał imię Sylwester (II) w Europie zapanowało wielkie poruszenie okraszone płaczem i lamentami. W ostatnią noc pamiętnego roku panika osiągnęła apogeum i dzwony we wszystkich rzymskich kościołach biły na alarm. Wtedy nagle… nie stało się nic. Świat dalej istniał, Lewiatan nie ukazał się na moście, a Watykan i cały Rzym stał jak do tej pory nienaruszony żadnym kataklizmem. Ludzie tłumnie powychodzili ze swych domów i kryjówek, tańcząc i radując się bez granic, a szaleńczej radości nie było końca. Za to nowy papież Sylwester II udzielił błogosławieństwa „urbi et orbi” („miastu i światu”) na nowy rok, nowy wiek i kolejne tysiąclecie, za to jego imieniem nazwany został ostatni dzień w roku.

Huczne obchody sylwestrowej nocy w Polsce są stosunkowo świeżą tradycją, bowiem jeszcze w XIX wieku wieczór ten przypominał bardziej Wigilię Bożego Narodzenia, mimo, że obchodzoną z na pewno mniejszym namaszczeniem i powagą. W tym dniu unikano kłótni i niesnasek, aby stary rok pożegnać w zgodzie i spokoju i powitać w tym samym nastroju nowy.  Wierzono, że jaki będzie sylwester, taki będzie cały następny rok. Był to także wieczór wróżebnych seansów. Panny podobnie jak w andrzejkowy wieczór wylewały na wodę roztopiony wosk doszukując się w przybranej przez niego formie swojej przyszłości lub rzucały butem zdjętym z lewej nogi przez ramię i w kierunku w jakim upadł dopatrywały się tegorocznego zamążpójścia. Nie bez znaczenia były także rytuały kulinarne. W wielu domostwach (np. na Kurpiach) piekło się ciastka w kształcie zwierząt i ptaków, które potem zawieszano u powały by zapewnić sobie dobrobyt i szczęście na kolejny rok. Z kolei na Pomorzu w sylwestrową noc (lub w dzień Nowego Roku) obwiązywano drzewka słomą, w którą wtykano krzyżyki z ciasta, które miały zapewnić urodzaj owoców.

Nowy Rok był z kolei dniem składania sobie życzeń. Do siego roku, powszechnie używane w Polsce staropolskie życzenie znaczy nie mniej, nie więcej, jak szczęśliwego i dostatniego roku, choć może być interpretowane także jako życzenie doczekania sędziwych lat, lub spotkania za rok w tym samym gronie. Podobnie jak w okresie świątecznym z życzeniami u gospodarzy pojawiali się kolędnicy, a ich przybycie było odbierane jako bardzo dobry znak. Podobnie jak to, że w Nowy Rok do domu pierwszy wszedł mężczyzna. Jeśli zaś jako pierwsza w izbie pojawiła się kobieta, wróżono, że cały rok będzie kłótliwy.

Te i wiele innych sylwestrowych i noworocznych przesądów oraz tradycji nie jest już dziś aż tak żywo praktykowana, choć niektóre z nich na pewno przetrwały i mają się dobrze w swojej pierwotnej lub zmodyfikowanej formie. Dziś sylwestrową noc spędzamy na balach, bankietach, lub mniej oficjalnie w gronie znajomych i najbliższych. Mamy nadzieję, że Wy również dzisiejszą noc spędzicie w szampańskim nastroju.

 

 

Źródło:

Barbara Ogrodowska, Święta polskie – tradycja i obyczaj, Wydawnictwo ALFA, Warszawa 1996 r., s. 93 – 100

Józef Szczypka, Kalendarz polski, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1979, s. 14-16

Ilość wyświetleń: 512