Ekspozycje

Strona główna » Skansen » O skansenie » Ekspozycje

Oto co możecie Państwo zobaczyć na terenie skansenu "Łęczycka Zagroda Chłopska"

 

Budynki wielkiej architektury

Dom mieszkalny (tzw. chałupa)

Wzniesiony w miejscowości Chorki (gm. Grabów, pow. Łęczyca) u schyłku XIX w. Obecnie jest to rekonstrukcja. Łęczyckie było terenem, na którym z uwagi na niedostatek drewna chętnie sięgano po inne surowce budowlane, jak np. glina. Gliniane zabudowania chłopskie, a nawet dwory, wznoszone były we wsiach w XIX wieku i w 1 poł. XX stulecia. Dom w Łęczyckiej Zagrodzie Chłopskiej to typowy przykład takiego budownictwa. Składa się z dwóch pomieszczeń mieszkalnych (izby kuchennej i pokoju) oraz położonej pomiędzy nimi przelotowej sieni. Wzniesiony został z gliny, zwieńczony zaś naczółkowym dachem pokrytym słomą. W jego wnętrzach zobaczyć można dawne urządzenia paleniskowo-dymne: w izbie kuchnię nakrytą płytą żeliwną z kapturem, w sieni szeroki komin z piecem chlebowym u jego podstawy oraz w pokoju piec ogrzewczy z białych kafli. 

  

Wyposażenie domu mieszkalnego 

Wyposażenie tzw. chałupy w Łęczyckiej Zagrodzie Chłopskiej odpowiada końcowi okresu międzywojennego. Ilość i rodzaj mebli oraz sprzętów gospodarstwa domowego, a także ich rozmieszczenie, zostało dostosowane do potrzeb rodziny dwupokoleniowej - małżeństwa w średnim wieku z kilkorgiem dzieci.

W izbie kuchennej, położonej w zachodniej części domu, skupiało się życie rodziny - tu się gotowało i jadło posiłki, tu się odpoczywało i sypiało, tu wreszcie przyjmowało się sąsiedzkie wizyty. Ściany kuchni są bielone, zaś na podłodze znajduje się gliniana polepa. Zgodnie z tradycyjnymi zasadami zagospodarowywania przestrzeni w domach wiejskich, środek izby pozostał wolny, a sprzęty o podobnym przeznaczeniu zostały zgrupowane w pobliżu siebie.

Izba wschodnia została przeznaczona na pokój, pomieszczenie o charakterze reprezentacyjnym. Tu spożywało się szczególnie uroczyste posiłki i przyjmowało ważnych gości. Pokój był także wykorzystywany jako sypialnia części licznej rodziny. Pomieszczenie to ma bielone ściany i podłogę z niemalowanych, sosnowych desek. W pokoju, zgodnie z modą, która przyjęła się w okresie międzywojennym, na środku pokoju stoi stół, a domowy ołtarzyk urządzono na komodzie. Pokój zdobi tradycyjna dekoracja - pająk ze słomy i bibuły.

Ostatnie pomieszczenie w domu, czyli sień, spełnia rolę nie tyko ciągu komunikacyjnego, ale również pomieszczenia schówkowego.

   
 

  

Wielofunkcyjny budynek inwentarski (obora, stajnia i chlew oraz szopa na torf)

Wybudowany we wsi Łęka (gm. Łęczyca, pow. Łęczyca) na początku XX w. Obecnie jest to rekonstrukcja. W szopie na torf znajduje się ekspozycja obrazująca technikę eksploatacji torfu, który na tym terenie był ważnym surowcem wykorzystywanym jako opał.

 

Stodoła

Budynek gospodarczy wzniesiony we wsi Łęka (gm. Łęczyca, pow. Łęczyca) w 2 poł. XIX w. Obecnie jest to rekonstrukcja. Wewnątrz znajduje się ekspozycja maszyn i narzędzi rolniczych zakupionych na terenie Łęczyckiego, a także prezentacja kolekcji pojazdów konnych z Działu Gospodarstwa i Przemysłu Wiejskiego MAiEŁ.

 

 

Budynek o funkcjach administracyjno-ekspozycyjnych

Pierwotnie wzniesiony w miejscowości Mały Tum (gm. Góra Św. Małgorzaty, pow. Łęczyca) ok. 1870 r. Obecnie jest to rekonstrukcja. Na parterze znajdują się dwa pomieszczenia: ekspozycyjne i administracyjne, przedzielone sienią, oraz komora pełniąca funkcje gospodarcze. Na poddaszu umieszczono pomieszczenia użytkowe.

 

Elementy małej architektury sakralnej: kapliczki

Małą architekturę sakralną w Łęczyckiej Zagrodzie Chłopskiej reprezentują dwie kapliczki. Pierwsza z nich to monolityczna drewniana kapliczka słupowa z figurą św. Jana Nepomucena autorstwa Henryka Adamczyka (ur. 1951), znajdująca się przy brzegu stawu. Druga kapliczka reprezentuje typ kapliczki skrzynkowej (otwartej, bez drzwiczek), w której wnętrzu znajduje się figura Chrystusa Frasobliwego autorstwa Stanisława Szymczyka (ur. 1947). Została ona umieszczona na słupie i znajduje się przy bramie wjazdowej do Zagrody.

W latach 60-80. XX wieku w Łęczyckiem tworzyła liczna grupa nieprofesjonalnych rzeźbiarzy, których prace są głęboko osadzone w kulturze chłopskiej tego regionu. Także współcześnie kilku twórców kontynuuje tradycje tego znaczącego w skali kraju ośrodka rzeźbiarskiego. Obie kapliczki, będące pracami czołowych współczesnych łęczyckich rzeźbiarzy, dokumentują krajobraz kulturowy dawnej wsi, którego nieodłącznym elementem były kapliczki i krzyże przydrożne. Rzeźby wspominanych twórców: przedstawienie pogrążonego w zadumie i smutku Chrystusa, zrozumiałe dla ludzi wszystkich epok i kultur, oraz wyobrażenie świętego chroniącego przez zgubnym wpływem groźnego żywiołu (wody), należały do najpopularniejszych wizerunków w rodzimej kulturze chłopskiej.

 

Budynki prezentujące przemysł i rzemiosło wiejskie

Wiatrak kozłowy

Dzieje młyna wietrznego prezentowanego w Łęczyckiej Zagrodzie Chłopskiej zaczynają się w miejscowości Kwiatkówek (gm. Góra Świętej Małgorzaty, pow. Łęczyca). Został tam wybudowany około 1820 roku. W 1900 roku przestawiono go do wsi Zawada (gm. Łęczyca, pow. Łęczyca), gdzie pracował korzystając wyłącznie z siły wiatru do 1957 roku. Obecnie znajduje się na terenie naszego Skansenu, dzięki czemu powrócił do miejsca, w którym stał początkowo. Stanowi jeden z najlepiej zachowanych młynów wietrznych w województwie łódzkim.

Jego podstawowe wyposażenie technologiczne składa się z jednego złożenia kamieni francuskich oraz odsiewacza graniastego. W okresie międzywojennym zostało ono rozbudowane o mlewnik walcowy, łuszczarkę, wialnię i elewatory kubełkowe. Wszystko to służyło do produkcji mąki i śruty.

Wewnątrz znajduje się ekspozycja obrazująca młynarstwo wietrzne na obszarze Łęczyckiego na przełomie XIX i XX w.

 

Olejarnia

Historia olejarni zaczyna się w 1948 roku. Wtedy jej urządzenia, częściowo zakupione ze znacznie starszej olejarni, zostały uruchomione w jednym z gospodarstw w miejscowości Mszadla (gm. Lipce Reymontowskie, pow. Skierniewice). Olejarnia działała tam do 2000 roku. Jej urządzenia technologiczne stanowią: prasa dźwigniowa do tłoczenia oleju, palenisko z kociołkiem, mlewnik walcowy typu gniotącego, wialnia i skrzynia na ziarno.

Olejarnia reprezentuje drobną produkcję przemysłową na wsi. W ramach jej działalności, dwa razy do roku, w okresie Adwentu przed Świętami Bożego Narodzenia oraz Wielkiego Postu poprzedzającego Wielkanoc wyrabiano olej rzepakowy, czasem lniany lub z gorczycy. Pozostały po wytłoczeniu sprasowany placek śruty przeznaczano na karmę dla bydła.

Obecnie olejarnia dostosowana jest do interaktywnych zajęć dydaktycznych.

 

Kuźnia

Dzieje kuźni związane są nieodłącznie z rodziną, która posiada długą tradycję uprawiania zawodu kowala sięgającą schyłku XIX stulecia. Kuźnia prezentowana w Łęczyckiej Zagrodzie Chłopskiej pochodzi z miejscowości Porszewice (gm. Pabianice, pow. Pabianice), gdzie powstała na początku XX wieku. Co ciekawe, prowadzono w niej działalność rzemieślniczą aż do momentu zakupu budynku przez nasze Muzeum.

Budynek kuźni posiada ciekawe detale, tj. podcień i wielopolowe okno stalowe w południowej elewacji. We wnętrzu obok murowanego paleniska zobaczyć możemy zestaw narzędzi kowalskich służących m.in. do podkuwania koni czy napraw chłopskich narzędzi rolniczych.

Wewnątrz kuźni znajduje się ekspozycja ilustrująca rzemiosło kowalskie. Budynek dostosowany jest do interaktywnych zajęć dydaktycznych.

 

Piec chlebowy

Umieszczony poza zagrodą, w niedalekim sąsiedztwie kuźni i olejarni. Wybudowany w celu przeprowadzania warsztatów ilustrujących produkcję pieczywa.

   

 

Piec garncarski

Umieszczony poza zagrodą, w niedalekim sąsiedztwie kuźni i olejarni. Wybudowany w celu przeprowadzania warsztatów ilustrujących produkcję ceramiki.

   

 

Pozostałe elementy:

- brama wjazdowa (dwuskrzydłowa) z furtą (jednoskrzydłową) i ogrodzeniem w postaci płotu

- piwnica ziemna

- studnia z żurawiem

- kierat

- ule pochodzące z pasieki Stanisława Kopki

 

ZIELNIK

Te rośliny będzie można odnaleźć na terenie naszego Skansenu. Zapraszamy do poszukiwań!

Kwiaty

aksamitka (Tagetes)

aster krzaczasty, tzw. "marcinek" (Aster dumosus)

barwinek (Vinca minor)

goździk brodaty (Dianthus barbatus)

malwa różowa (Alcea rosea)

nagietek lekarski (Calendula officinalis)

słonecznik (Helianthus)

Krzewy

agrest (Ribes uva-crispa)

bez czarny (Sambucus nigra)

czerwona porzeczka (Ribes rubrum)

jaśminowiec wonny (Philadelphus coronarius)

kalina koralowa (Viburnum opulus)

piwonia (Paeonia)

Zioła

mięta pieprzowa tzw. "lekarska" (Mentha piperita)

majeranek ogrodowy (Origanum majorana)

koper (Anethum)

Drzewa

głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata)

grusza pospolita tzw. "ulęgałka" (Pyrus communis)

jabłoń (Malus)

jarzębina (Sorbus aucuparia)

leszczyna pospolita (Corylus avellana)

lilak pospolity, tzw. "bez" (Syringa vulgaris)

olsza szara (Alnus incana Moench)

topola osika (Populus tremula)

wiśnia (Cerasus Miller)

śliwa (Prunus)

Warzywa

bób (Vicia faba)

cebula zwyczajna (Allium cepa) odmiana biała

dynia (Cucurbita)

fasola zwyczajna (Phaseolus vulgaris) odmiana biała

groch zwyczajny (Pisum sativum)

kapusta biała (Brassica oleracea alba)

marchew (Daucus carota)

ogórki (Cucumis)

pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum)

 

 

 

Ilość wyświetleń: 1843